VleerMUS

Urbaan gebied is dynamisch; er vinden veel ruimtelijke ontwikkelingen plaats zoals renovatie en sloop van gebouwen, kappen van bomen of verandering van de openbare verlichting. Deze activiteiten kunnen invloed hebben op vleermuissoorten die afhankelijk zijn van gebouwen (ook wel gebouwbewonende vleermuizen genoemd). VleerMUS is speciaal ontwikkeld om de ontwikkeling van de populatie van deze soorten in bebouwd gebied (van urbaan tot landelijk) te kunnen volgen. Specifiek richt dit meetnet zich op drie doelsoorten: de gewone dwergvleermuis, de ruige dwergvleermuis en de laatvlieger. Dit zijn alle drie gebouwbewonende vleermuissoorten met relatief luide en makkelijk te herkennen echolocatiesignalen. De soorten foerageren in en rond onze steden en dorpen, bijvoorbeeld in de beschutting van opgaande elementen zoals bomenrijen, bosranden en heggen, maar ook in parken, langs kanalen en in tuinen. In dit jachthabitat monitoren we met VleerMUS-routes de vleermuizen die in de urbane omgeving hun verblijfplaats hebben.

De basis van VleerMUS is het jaarlijks drie keer afleggen van een route met de fiets, steeds in hetzelfde seizoen. Hierbij wordt gebruik gemaakt een real time recorder die automatisch getriggerd wordt als er een signaal is met de juiste parameters. Binnen VleerMUS wordt de Batlogger M gebruikt, die automatisch de echolocatiegeluiden van vleermuizen én hun locatie registreert. De routes zijn bepaald op basis van toegankelijke fietspaden en geschikte landschappen voor de doelsoorten. 

In verschillende gemeentes en voor verschillende woningcorporaties in Nederland worden VleerMUS-routes gefietst. Een route wordt in de periode 15 juli – 15 september, binnen 14 dagen, drie keer gefietst. De opgenomen echolocatiegeluiden worden tot op soort of soortgroep gedetermineerd in het programma BatExplorer. Dit kan worden gedaan door de Zoogdiervereniging, maar ook door vrijwilligers of betaalde krachten, waarbij de experts van de Zoogdiervereniging opleiden en ondersteunen, en een steekproef van opnames evenals alle ‘moeilijke soorten/opnames’ valideren. De feedback daarover helpt om degenen die de analyse en determinatie uitvoeren hun werk beter te laten doen. 

Zo wordt per jaar de akoestische activiteit van de doelsoorten bepaald. Door dit elk jaar te herhalen, kan na verloop van tijd een trend in de relatieve akoestische activiteit worden berekend en wordt duidelijk hoe de populaties van de doelsoorten in het urbane gebied zich ontwikkelen.

De VleerMUS-methodiek sluit aan op NEM Vleermuis TransectTellingen, de monitoringsmethodiek voor de gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en rosse vleermuis op landelijk niveau.

Bekijk onderstaande kaart voor een overzicht van actieve onderzoeksgebieden. Klik op een route om de details te bekijken.

Meer informatie? vleermus@zoogdiervereniging.nl