Gouden Braakbal uitgereikt aan beste pluizer van het jaar

Normaal gesproken worden er in een jaar zo’n 30.000 woelmuizen uit braakballen geplozen. Zou het lukken om in 2025, het Jaar van de woelmuis, dit aantal flink te overstijgen? Vaste (en nieuwe) vrijwilligers werden opgeroepen bij te dragen aan de recordpoging en daar is gehoor aan gegeven! De officiële start van de recordpoging was op 24 januari tijdens een pluisactiviteit op de Zuidas. Vervolgens zijn er gedurende het hele jaar door veel mensen, zowel alleen als tijdens pluisavonden, heel veel braakballen uitgeplozen.

Eén pluizer stak er wat betreft aantallen ver bovenuit: Jan Alewijn Dijkhuizen heeft in 2025 maar liefst 6.089 woelmuizen geplozen is de winnaar van deze recordpoging. Daarom kreeg hij afgelopen dinsdagavond, in het bijzijn van zijn vaste pluisgenoten, de Gouden Braakbal-trofee uitgereikt.

"Normaal pluizen we van september tot maart, maar dit jaar hebben we het hele jaar doorgeplozen. Iedereen vindt het heel leuk, dus we gaan er gewoon mee door! Naast alle workshops, lezingen en andere (educatieve) activiteiten blijft het pluizen van braakballen de leukste vorm van burgerwetenschap.", aldus een enthousiaste Jan Alewijn.

Ger Maatkamp was deze avond ook aanwezig en kreeg een bedankje voor zijn inzet. Met zijn vierde plek in de top 10 heeft ook zijn bijdrage geholpen met het behalen van de eindstand van ruim 47.000 woelmuizen!

Het doel van 30.000 geplozen woelmuizen werd dit jaar dus ruim overschreden. Met de recordpoging werd extra aandacht gevestigd op het belang van het pluizen van braakballen voor het NEM Verspreidingsonderzoek Muizen. Alle resultaten zijn waardevol en worden in dit onderzoek meegenomen.

“Het is heel mooi dat er dit jaar zoveel extra braakballen zijn uitgeplozen. Daarom: heel veel dank aan alle pluizers die mee hebben gedaan aan de recordpoging!" (Dick Bekker, landelijk coördinator NEM Verspreidingsonderzoek Muizen).

Een van de manieren om meer te weten te komen over de muizensoorten die in een gebied voorkomen is het uitpluizen van (kerkuil)braakballen. Op deze manier verzamelt de Zoogdiervereniging met hulp van heel veel vrijwilligers data over de aanwezigheid van de diverse soorten muizen en spitsmuizen.

De prooiresten in de braakballen geven een uitstekend beeld van wat er aan kleine zoogdieren binnen het jachtgebied van een paartje kerkuilen leeft. Kerkuilen hebben namelijk geen voorkeur voor bepaalde groepen muizen, waardoor alle soorten woel-, ware- en spitsmuizen worden gegeten en terug te vinden zijn in de braakballen. Het totaal aantal prooien was het afgelopen jaar 102.253 (waarvan dus bijna de helft woelmuizen).

Woelmuizen vormen een belangrijk aandeel prooidieren van kerkuilen. Dé woelmuis bestaat natuurlijk niet. In Nederland leven wel vijf soorten woelmuizen. Waaronder hele algemene soorten zoals de veldmuis, maar ook de zeer zeldzame noordse woelmuis. In een braakbalpartij vormen veldmuizen meestal verreweg de hoofdmoot van het voedsel van een kerkuil.

Bij het pluizen gaat het om de schedelresten (de boven- en onderkaken). Aan de hand daarvan kan bepaald worden welke soorten muizen de uil heeft gegeten. Om (nieuwe) pluizers te helpen is er een interactieve, digitale determinatiesleutel gemaakt, waarin stapsgewijs wordt uitgelegd hoe je erachter kan komen welke soort het betreft.

Wil je ook eens (mee)pluizen? De Zoogdiervereniging organiseert ook in 2026 diverse pluisavonden. Houd de website in de gaten voor meer informatie.

Ook de pluisavonden van Jan Alewijn Dijkhuizen gaan gewoon door! Meer informatie hierover vind je op de website van de KNNV Hollandse Delta.

Tekst: Neeltje Huizenga, Eveline van der Jagt
Foto's: Zoogdiervereniging, Jan Alewijn Dijkhuizen