Gezocht: vrijwilligers voor VleerMUS: vleermuis-fietsroutes in Brabant, Limburg en Gelderland

Op verschillende plekken in Brabant en Limburg worden vanaf deze zomer vleermuizen gemonitord op de fiets. De meetgegevens van vleermuisactiviteit worden verzameld door al fietsend vaste routes af te leggen waarbij de echolocatiegeluiden van vleermuizen worden opgenomen met een automatische batdetector (een batlogger). Woon je in de buurt en vind je het leuk om hieraan mee te helpen en één van deze routes te fietsen? Alle hulp is welkom! Voorkennis van vleermuizen hebben is geen vereiste.

Hoe gaat het met vleermuizen in dorpen en steden?

Veel mensen delen –vaak zonder dit te weten- hun huis met stadsvogels of gebouwbewonende vleermuizen, zoals de gewone dwergvleermuis of de ruige dwergvleermuis. Deze vleermuissoorten verblijven bijvoorbeeld in spouwmuren, achter gevelbetimmering of achter daklijsten en jagen ’s nachts op insecten. Dorpen en steden vormen een dynamisch gebied en er vinden veel ruimtelijke ontwikkelingen plaats. Vleermuizen kunnen daarvan de dupe zijn, doordat bijvoorbeeld verblijfplaatsen verdwijnen als gevolg van sloop of renovatie. Om vleermuizen op grote schaal daarvoor te beschermen gaan steeds meer gemeentes en woningcorporaties over op het werken met zogenaamde ‘Gebiedsgerichte Ontheffingen’. Onderdeel hiervan zijn soortmanagementplannen, waarin voor een groot projectgebied in beeld wordt gebracht waar beschermde soorten en functies aanwezig zijn en wat je moet doen om deze te beschermen en populaties te versterken (de Staat van Instandhouding waarborgen). Wanneer binnen de gebiedsgerichte ontheffing conform het soortenmanagementplan wordt gewerkt, worden effecten op de Staat van Instandhouding voorkomen. Monitoring van hoe het met de vleermuizen gaat is hiervoor een voorwaarde.  

VleerMUS

Een methode voor die monitoring is VleerMUS (Meetnet Urbane Soorten voor Vleermuizen). Het is een monitoringmethodiek om de populatietrend in beeld te krijgen van een aantal vleermuissoorten waarvan de verblijfplaatsen binnen de bebouwde omgeving liggen. De methodiek richt zich op gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger. Met deze methodiek wordt de mate van aanwezigheid van de drie soorten ieder jaar op een gestandaardiseerde manier in beeld gebracht. Door de resultaten over de jaren heen te vergelijken ontstaat een trend. Met de op deze wijze verzamelde gegevens (meerdere metingen over meerdere jaren) is dan iets zeggen over de voor- of achteruitgang van soorten in deze steden en dorpen. 

De woningcorporaties Joost, Talis, Servatius, Cascade, Woonkwartier, Thuisvester en Leystromen willen door middel van monitoringsmethode VleerMUS monitoren in hoeverre werkzaamheden aan het woningbezit een effect hebben op de populatie van vleermuizen in het kader van een soortmanagementplan en gebiedsgerichte ontheffing. Het gaat daarbij om de volgende steden, gemeenten of dorpen:

• Noord-Brabant (west): Baarle-Nassau, Bosschenhoofd, Dinteloord, Fijnaart, Klundert, Oosterhout, Oudenbosch, Raamsdonk, Rijsbergen, Zevenbergen, Zundert, Willemstad.
• Noord-Brabant (midden): Boxtel, Dongen,Gilze, Hilvarenbeek, Kaatsheuvel, Liempde, Loon op Zand,Moergestel, Oisterwijk, Rijen, Waalwijk, Waspik.
• Noord-Brabant (oost): Berlicum, Rosmalen.
• Limburg: Eijsden, Maastricht.
• Gelderland: Wijchen.

Kun je fietsen?  Doe dan mee!

Woon je in één van bovengenoemde steden en dorpen, dan kun je meehelpen door na zonsondergang een route te fietsen in de zomerperiode (15 juli – 15 september). Een fietsroute is 15-20 kilometer lang en kan in een rustig tempo in ongeveer anderhalf uur gefietst worden. Elke route wordt in de zomer totaal drie keer gefietst. Je fietst de route met een Batlogger M, een apparaat dat de echolocatiegeluiden van vleermuizen registreert. Voorkennis van vleermuizen hebben is daardoor geen vereiste, de Batlogger neemt  automatisch de vleermuisgeluiden op en registreert daarbij de locatie. Ben je geïnteresseerd in vleermuizen, hou je van een avondfietstocht of vind je het gewoon leuk om hieraan mee te helpen, vul dan onderstaande formulier in.