Derde kerstdag: op jacht naar de waterspitsmuis
Het is inmiddels een oude traditie dat actieve pluizers uit de Randstad op derde kerstdag bijeenkomen om kennis en ervaring uit te wisselen. Twaalf mensen, afkomstig van Voorne, Texel en Utrecht (en daar tussenin) hebben hun pluisvaardigheden aangescherpt.
Impressie van het uilenballen pluizen op derde kerstdag (Bron: Nico Jonker en Kees Mostert).
Dit jaar stond in het teken van de Waterspitsmuis. In de Zuid-Hollandse duinen speelde dit jaar het inventarisatieproject om 5000 soorten vast te stellen. Van de zoogdieren ontbrak de waterspitsmuis nog steeds. Na drie grote partijen kerkuilen ballen is het uiteindelijk, op de laatste dag van 2018, gelukt de aanwezigheid van de waterspitsmuis in de Hollandse duinen vast te stellen! Dat viel niet mee, want er waren drie grote partijen voor nodig met meer dan 3000 prooidieren. Uiteindelijk ging het om drie exemplaren. Hiermee kan de zoogdierenlijst van het 5000 soorten project van de Hollandse Duinen succesvol worden afgesloten.
De waterspitsmuis werd in een van de drie locaties aangetroffen waar uilenballen werden geraapt. Niet zo ver van het moerasgebiedje in Lentevreugd, waar de soort in 2016 sinds lange tijd werd gevangen. Langer geleden werd de soort ook gevangen in de moerasjes bij Boerendel, die (helaas) zijn opgegeven om de dynamiek in het duin weer een kans te geven. Uit de braakbalanalyses blijkt evengoed wel dat de soort uiterst schaars is.
Voor Texel is het al weer drie jaar geleden dat we de waterspits hebben vastgesteld in braakballen. Een grote partij braakballen van de zuidpunt van Texel leverde heel veel huisspitsmuizen, maar helaas geen waterspitsmuis op.
Om ervaring op te doen met bijzondere soorten hebben we twee partijen uit Zeeuws Vlaanderen geplozen. Die leverden gelukkig enkele ondergrondse woelmuizen en veldspitsmuizen op. Lastige soorten met een klein verspreidingsgebied in Nederland. Goed om die een keer te determineren.
In de middag zijn we met publiek gaan pluizen. Zesentwintig kinderen en hun ouders zijn enthousiast aan de slag gegaan op zoek naar de waterspitsmuis met de rode tanden.
Het was weer een zeer geslaagde dag en iedereen gaat weer gelouterd door met pluizen. Met dank aan de mensen van het bezoekerscentrum Kennemerduinen voor de goede zorgen en Glühwein achter af. Volgend jaar weer, zet de derde kerstdag maar op de kalender als je mee wilt doen.
De kaakjes en schedels worden goed bestudeerd onder een microscoop (Bron: Nico Jonker en Kees Mostert).
Tabel met geplozen prooisoorten (excl. nagekomen waterspitsmuis) (Bron: Nico Jonker en Kees Mostert).
Tekst en foto's: Nico Jonker en Kees Mostert
