Huisspitsmuis vestigt zich op Texel.
19 Augustus, 2008
De kenners van Zoogdiervereniging VZZ weten het nu zeker, de huisspitsmuis is Texel in een rap tempo aan het veroveren! Was de vondst van een huisspitsmuis in 2006 nog een incident, nu houden ze er serieus rekening mee dat het kleine zoogdiertje zich over een groot deel van Texel heel heeft verspreid. Na de vangst in 2006 bij de vuurtoren is de aanwezigheid van de huisspitsmuis de afgelopen weken namelijk ook vastgesteld in de Slufter en bij Den Burg. Dit kan nogal nadelig uitpakken voor de van nature op Texel voorkomende waterspitsmuis. Wordt de Texelse waterspitsmuis nu door deze overkanter verdrongen naar de marge?
Tot voor kort hadden de bijzondere, geheel zwarte, waterspitsmuizen op Texel het eiland voor zich alleen. Andere spitsmuissoorten kwamen op Texel niet voor. Dit is niet langer de situatie. Momenteel rukt de huisspitsmuis namelijk zeer snel op en vormt waarschijnlijk een bedreiging voor de al sinds het begin van de ontstaansgeschiedenis van Texel hier voorkomende waterspitsmuis. Momenteel komt op Texel de waterspitsmuis niet alleen in natte duinvalleien en soortenrijke oevers voor maar ook op drogere plekken, zoals greppels en insectenrijke overhoekjes. De kans is reëel dat hij hier door de huisspitsmuis verdrongen gaat worden. Op het vasteland is namelijk bekend dat op locaties met veel huisspitsmuizen de waterspitsmuis ontbreekt.
In 2006 werd tijdens een uitgebreide muizeninventarisatie door Zoogdiervereniging VZZ de eerste huisspitsmuis voor Texel gevangen nabij de vuurtoren, dus geheel in het noorden van het eiland. Tja, één zwaluw maakt nog geen zomer, maar één gevangen muis betekent vaak wel dat er meer zijn. Na de vangst in 2006 bleef het tot voor kort onbekend in hoeverre de huisspitsmuis Texel al verovert had. Een kerkuil die van januari tot en met april 2006 nabij de mokbaai verbleef (in een kerkuilenkast bij Klaas Kikkert) heeft minimaal 41 waterspitsmuizen weten te verschalken en voor zover bekend geen enkele huisspitsmuis. Dus nabij de mokbaai leek de huisspitsmuis toen in ieder geval (nog) niet voor te komen.
Op 30 juli 2008 kwam een huiskat met een muis aanzetten in Den Burg. Bij EcoMare werd door Arthur Oosterbaan vastgesteld dat het hier om een huisspitsmuis ging. Nog geen twee weken later, op 10 augustus 2008, ving natuurgids Dick Schermer een spitsmuis die hij kon fotograferen (zie bijlage). Onomstotelijk bleek het wederom een huisspitsmuis te betreffen. De huisspitsmuis trof hij in de Slufter aan onder een houten luik langs het excursiepad noordelijk van de keet van SBB. Het duin is hier droog, redelijk kaal door begrazing, maar wel met wat losse bosjes duindoorn en zwarte braam, met daartussen een hogere begroeiing. Het houten luik was een week eerder door 'juttende' excursiekinderen meegenomen vanuit het vloedmerk en halverwege hadden ze het laten liggen omdat het te zwaar werd. De huisspitsmuis leek niet erg snel en liet zich gemakkelijk pakken.
Na deze twee vondsten kan geconcludeerd worden dat de huisspitsmuis zich definitief op Texel heeft gevestigd en zich mogelijk al van de vuurtoren tot aan Den Burg verspreid heeft of zelfs al over het hele eiland. Gezien de frequentie van materiaaltransport naar Texel, waaronder transport van hooi en dekstro, is de introductie van eilandvreemde muizen niet te voorkomen (dwergmuis in 1956, aardmuis in 1985, rosse woelmuis in 1998, huisspitsmuis in 2006). Het is een kwestie van tijd voordat ook de veldmuis (als belangrijke concurrent van de noordse woelmuis) waargenomen wordt op Texel.
Omdat introductie van concurrerende soorten niet te voorkomen is, zullen ook op Texel optimale habitats voor de waterspitsmuis meer gericht op deze soort beheerd moeten gaan worden. Dit geldt ook voor de noordse woelmuis en zijn biotoop, zeker als straks ook de veldmuis op Texel voor gaat komen. Op Texel leeft momenteel het idee dat de waterspitsmuis en noordse woelmuis overal zitten en wel dus wel tegen een stootje kunnen. Dat beeld moet worden bijgesteld. Ook buiten de natuurgebieden zal men meer rekening moeten gaan houden met de aanwezigheid van deze (landelijk) steeds zeldzamer wordende ‘rode lijstsoorten”.
Afbeeldingen: Texelse Huisspitsmuis, Dick Schermer. (Hierop is de disclaimer van toepassing)
