Eindelijk waterspitsmuis definitief vastgesteld in Flevoland
Het heeft even geduurd maar de medewerkers van Landschapsbeheer Flevoland hebben het eindelijk voor elkaar: een eerste waarneming van de zeldzame waterspitsmuis met bewijslast in Flevoland. Op 22 mei 2022 zag Jan Nagel een waterspitsmuis lopen op een betonpad in Creil en kon hem vastleggen op film.
De waterspitsmuis is een zeldzame muis die in lage dichtheden voorkomt in moerasgebieden of in gebieden met kwel of stromend water. Eten zoekt de waterspitsmuis aan of zelfs in het water. Slakken, wormen, libellelarven en andere watergebonden insecten vormen het hoofdvoedsel. Daarmee is de waterspitsmuis een goede ambassadeur van schoon water met een vrij rijke oeverbegroeiing.
De oudste waarneming van een waterspitsmuis stamt uit 1980. Dit betrof een schedelrest in een braakbal van een kerkuil in de Oostvaardersplassen. Meerdere waarnemingen zijn er van schedelresten in braakballen van uilen maar waar deze spitsmuizen gevangen zijn is onduidelijk. Sinds 1980 zijn er meerdere waarnemingen gedaan van waterspitsmuizen in Flevoland maar nooit met een hard bewijs dat de muis ook daadwerkelijk in een gebied voorkomt. Eerder zijn er wel veldwaarnemingen van een waterspitmuis gedaan maar altijd zonder foto’s, film of een hele betrouwbare omschrijving. Verwarring met een andere spitsmuissoort is snel gemaakt. Reden om voorzichtig te zijn met alleen zichtwaarnemingen.
Landschapsbeheer Flevoland is al jaren overtuigd dat de waterspitsmuis voor moet komen in Flevoland maar een waarneming met bewijs bleef uit. Zelf hebben ze meerdere keren met vallen waarin de muizen blijven leven geprobeerd de muis vast te stellen. Die acties leverde geen vangsten op. Nu het waterschap Zuiderzeeland al sinds 2017 bezig is met het aanleggen van natuurvriendelijke oevers in de grotere tochten en vaarten, zijn voor de waterspitsmuizen de randvoorwaarden sterk verbeterd.
Maar toen Jan Nagel bezig was met de controle van torenvalk nestkasten reed hij over een erf nabij de dijk in Creil en zag toen een spitsmuis lopen op het beton pad, wat hem verbaasde. Vanuit de auto heeft hij toen de muis gefilmd niet beseffende dat het om een waterspitsmuis ging. De eerste gedocumenteerde waarneming van de waterspitsmuis in Flevoland!
Voor de volledigheid is het filmpje voorgelegd aan de Zoogdiervereniging waar ook werd bevestigd dat het om een waterspitsmuis gaat. Daarmee is Flevoland de laatste provincie waar deze soort (gedocumenteerd) vastgesteld is.
Leuk is tevens dat de waarneming gedaan is bij twee agrariërs die het talud van hun kavelsloot recent afgevlakt hebben, zodat het water meer ruimte heeft om goed afgevoerd te worden. Mooi bijkomend effect is dat dieren er makkelijker in en uit kunnen, en dat er een diverse vegetatie in kan ontwikkelen. Ook voor de insecten in het water zijn de omstandigheden beter dan vroeger omdat er meer licht in de sloot komt. Meer natuurvriendelijke oevers kan de waterspitsmuis zeker helpen.
Foto: Wesley Overman
Filmpje: Jan Nagel
