NEM Nieuwsbrief 2014-2

Waarom ontvang ik deze nieuwsbrief?
Naast de Telganger ontvangen deelnemers aan NEM projecten vanaf nu ook de NEM nieuwsbrief. In deze digitale nieuwsbrief staan voor de verschillende meetnetten aankondigingen, nieuwtjes maar ook herinneringen bijvoorbeeld voor het aanleveren van gegevens. Waar mogelijk gebruiken we deze NEM-nieuwsbrief voor communicatie aan de deelnemers van een meetnet. Alleen belangrijke dingen tussen de verschijningsdata en persoonsgebonden informatie wordt nog afzonderlijk verstuurd.

Voor iedereen die deelneemt aan de NEM meetnetten die in de betreffende nieuwsbrief aan de orde komen, is het belangrijk om de nieuwsbrief te ontvangen. Daarom maken we voor iedere NEM-nieuwsbrief een op maat gemaakte selectie van geadresseerden.

Voor vragen of opmerkingen over deze nieuwsbrief kan je je wenden tot info@zoogdiervereniging.nl. Meetnet-specifieke vragen kan je sturen aan de landelijk coördinator van het betreffende meetnet.

Meetnet Hazelmuis

De eerste ‘prognoses’ wijzen uit dat het een goed hazelmuizenjaar is, maar géén extreem topjaar. Daar was wel op gehoopt, maar de getelde aantallen wijzen daar vooralsnog niet op. De tellingen kunnen nog tot 16 november worden verricht. We hopen dat een ieder snel na 16 november zijn/haar formulieren wil opsturen, zodat we in januari (2015) alle gegevens kunnen gaan verwerken. Hoe eerder de formulieren binnen zijn, hoe sneller wij de data kunnen verwerken en een tussenstand kunnen geven. En ja, de administratie is het meest vervelende onderdeel van het tellen, maar wel cruciaal om het lijntje van de index te kunnen doortrekken!

Bedankt voor jullie inspanningen.

Het Hazelmuis-team,
Maurice La Haye, Neeltje Huizenga en Wesley Overman

Foto: Hazelmuis (© Ruud Foppen)

Meetnet Vleermuis Transect Tellingen

Het seizoen om de transecten te rijden is voorbij. De gegevens zijn door jullie ingeleverd, waarvoor heel veel dank!! We realiseren ons dat het kort dag was.

Wij gaan nu aan de slag om die data en de data van vorig jaar naar het CBS over te zetten. Daarnaast zijn we de eerste analyses aan het doen op de data.

Zo willen we weten of de starttijd van een transect veel uitmaakt op de hoeveelheid passages en of we iets met de ruis-opname verhouding kunnen doen om zo ook het identificeren makkelijker te maken. En natuurlijk gaan we verder om het portal werkend te krijgen. Volgend jaar volgt uitleg over het portal en gaan we de teams vragen hun gegevens te uploaden.

Tegelijkertijd beginnen de voorbereidingen voor volgend jaar. Mede door jullie feedback gaan een paar zaken iets anders aanpakken. Daarover in een later stadium meer. Trouwens, jullie kunnen nog steeds het opgestuurde evaluatieformulier naar ons sturen. We horen graag jullie bevindingen, zodat we het meetnet verder kunnen verbeteren.

Nogmaals veel dank aan alle teams voor het snelle verwerken en opsturen van jullie data!

Het Vleermuis Transect Tellingen-team,
Marcel Schillemans, Eric Jansen en Neeltje Huizenga

Meetnet Verspreidingsonderzoek Muizen

Het in beeld brengen van de verspreiding van muizen door middel van het pluizen van braakballen is een bezigheid die altijd en overal uitgevoerd kan worden. De koude wintermaanden zijn echter het seizoen om een flinke slag te maken! Gezellig met de gordijnen dicht, de regen tegen de ruiten en pluizen maar! Heb je de smaak te pakken, pluis dan eens een extra partij. Op het bureau van de Zoogdiervereniging liggen altijd ongeplozen partijen klaar om opgestuurd te worden.

Na de laatste berichten over dit meetnet in o.a. Natuurbericht, Zoogdier, etc. hebben zich diverse nieuwe pluizers aangemeld. Welkom! En fijn dan jullie gaan meehelpen met braakballen pluizen.

Ook de bestaande pluizers worden zeer gewaardeerd voor hun inzet en enthousiasme. Dankzij alle jullie inspanningen hebben we een goed beeld van de verspreiding van de kleine zoogdieren in Nederland!

Het Verspreidingsonderzoek Muizen-team,
Maurice La Haye, Neeltje Huizenga en Dick Bekker

Foto: Bosmuis (© Wesley Overman)

Meetnet Vleermuis Wintertellingen

De voorbereidingen voor het telseizoen van de vleermuis wintertellingen (15 december t/m 15 februari) zijn in volle gang. De verschillende provinciale proco’s hebben het overzicht ontvangen van alle te tellen objecten in hun provincie, inclusief een lijst van de geregistreerde telleiders. Ben je benieuwd welke objecten jij de komende winter gaat tellen? Neem dan contact op met je proco. Die kan je een overzicht geven welke objecten jij wordt geacht te gaan tellen komende winter.

Na 1 december zal het bureau van de Zoogdiervereniging de benodigde ontheffingen en (voorgedrukte) telformulieren naar alle telleiders gaan toesturen. Wederom, mis je na ontvangst van de formulieren een of meerdere objecten op je lijst, neem dan (eerst) contact op met je proco. Heb je 15 december nog niets ontvangen, dan is er kennelijk iets misgegaan. Geef dat a.u.b. door, zodat nagegaan kan worden wet er mis gegaan is. Let op: winterslapende vleermuizen tellen zonder ontheffing is illegaal en moeten ten alle tijden voorkomen worden.

Tenslotte, elk jaar weer blijken diverse objecten niet geteld te worden. Deels omdat objecten niet (meer) toegankelijk zijn (geen betredingsvergunning) of ingang onder het zand, etc. Geef dat soort bevindingen/ervaringen ook altijd door. Het is voor het meetnet enorm belangrijk om te weten of een object geteld had kunnen worden. De laatste jaren ligt de punctualiteit van de wintertellingen rond de 80%, wat betekend dat 80% van alle bekende winterverblijven is bezocht en dat het formulier is terug gestuurd. Dat percentage is al erg hoog, maar kan zeker naar de 90%. Helaas liggen er nog altijd tientallen (!) ingevulde formulieren bij tellers thuis op het bureau te verstoffen. Laat dat niet gebeuren en stuur a.u.b. je telformulieren met gegevens terug (of desnoods je eigen Excel-tabel). De vleermuizen zullen je dankbaar zijn!

Veel succes en plezier met tellen.

Het Vleermuis Wintertellingen-team,
Maurice La Haye, Neeltje Huizenga, Wesley Overman

Foto: Cluster franjestaarten (© Bernadette van Noort)

Oproep van de Vlinderstichting voor wintertellers!

Overwintert de Oostelijke vos? Vleermuistellers let op!

Ze waren nog nooit bewust waargenomen in Nederland maar in juli was het raak. Een heuse invasie oostelijke vossen bereikte vanuit het noordoosten ons land. Zij kozen vooral voor de duinen, maar ook elders waren waarnemingen. Na 20 juli waren er nog slechts incidentele meldingen. Waar waren ze gebleven? Zijn ze doorgevlogen naar Engeland en Frankrijk? Of zijn ze gaan overwinteren? Een enkel exemplaar liet zich inderdaad zien in Engeland en België, dus blijkbaar zijn er wel door gevlogen, maar veel waren dat er niet. De oostelijke vos vliegt in zijn normale verspreidingsgebied in de zomer maar enkele weken om vervolgens als volwassen vlinder al snel te gaan overwinteren. In het vroege voorjaar wordt hij dan weer actief en plant zich voort. Zouden de Nederlandse vlinders dat ook doen?

Op 2 augustus kwam er een eerste aanwijzing. In een klein bunkertje in de duinen van Noord-Holland vond Luc Knijnsberg tijdens een inspectie 13 dagpauwogen vrij aan het plafond. Dit bunkertje heeft ook een ventilatie schacht naar buiten die was afgedekt met een dikke steen. Tot zijn stomme verbazing zag hij hier twee oostelijke vossen gebroederlijk tegen elkaar aan hangen.

Hiermee was het bewijs geleverd dat de oostelijke vos dus wel degelijk in Nederland in overwintering gaat. Nu is het afwachten of de soort hier ook echt succesvol de winter kan overleven. We hopen dat de controleurs van de winterverblijfplaatsen van vleermuizen goed willen opletten of ze de soort ook overwinterend vinden.

Overwinterende vlinders

Twee soorten dagvlinders worden regelmatig door vleermuistellers aangetroffen in de verblijfplaatsen: kleine vos en vooral dagpauwoog. Eenmaal is ook een grote vos gevonden en deze soort lijkt ook de laatste jaren talrijker te worden dus ook die kan in bunkers en ijskelders overwinterend worden gevonden. Sinds dit jaar kan er dus ook een oostelijke vos tussen zitten. We zijn erg benieuwd of en hoeveel er dat zijn en zouden wel erg graag foto’s zien van de vondsten.

Figuur: Kaartje met waarnemingen oostelijke vos 2014 (bron: NDFF)

Foto: De vier soorten dagvlinders die ’s winters in vleermuisverblijven kunnen worden gevonden (© Kars Veling):
1. grote vos: donkere poten
2. oostelijke vos: lichte (geelachtige) poten
3. kleine vos: kleiner en meer lichte tekening op voorvleugel
4. dagpauwoog: geheel donker

Bedankt voor het opletten,
Kars Veling, Vlinderstichting

Meetnet Vleermuis Zoldertellingen

Het ‘zoldertel’ seizoen voor de vleermuizen van 2014 zit er op. De eerste berichten over de ingekorven vleermuis en grijze grootoorvleermuis zijn positief. Maar ook naar de resultaten van de andere tellingen en soorten zijn we erg benieuwd.

Aan alle provinciaal coördinatoren het verzoek om de geheel ingevulde formulieren (inclusief coördinaten) uiterlijk 1 december aan ons op te sturen! Dan kunnen wij die weer op tijd verwerken voor het overzicht in het vroege voorjaar.

In Utrecht hebben twee studenten weer een hele hoop zolders geteld, zij zijn nu bezig de resultaten uit te werken. Hopelijk kunnen we komend voorjaar hun bevindingen met jullie delen. En in Limburg hebben zich een aantal nieuwe tellers gemeld. Dat is belangrijk voor het meetnet! Weet jij nog mensen in je omgeving die mee willen doen? Laat het je proco weten. Hij/zij kan dan ondersteunen.

Op 22 november hebben we een proco-dag in Nijmegen. Het beloofd een leuke en informatieve dag te gaan worden.

Een meetnet bestaat per gratie van de tellers. Dus daarom: hartelijk dank voor jullie inzet!

Het Vleermuis Zoldertellingen-team,
Marcel Schillemans, Neeltje Huizenga, Wesley Overman