Zoogdier / jaargang 28 / nr.2 / zomer 2017

2017

[collapsed]

OP ZOEK NAAR DE NOORDSE WOELMUIS

MEER WETEN

SOORTBESCHRIJVING

Noordse woelmuis - soortfiche

LITERATUURLIJST

  1. Herder J.E., Bekker D., Koelman R. & Bellemain E. (2013). Noordse woelmuis en waterspitsmuis beter in beeld - met eDNA op het goede spoor. Zoogdier 24-2: 8-10. PDF
  2. La Haye M. & Groot G.A. de (2017). Soort- en individuele herkenning van noordse woelmuis met eDNA: een pilot langs het kanaal Omval-Kolhorn. Rapport 2017.05 Zoogdiervereniging, Nijmegen. PDF
  3. Bergers P. & La Haye M. (2000). Kleine zoogdieren betrouwbaarder en efficiënter inventariseren. De Levende Natuur 101(2): 52-58. PDF
  4. Herder J., Bellemain E., Witte R., Bekker D. & La Haye M. (2015). Noordse woelmuis inventariseren met eDNA. De Levende Natuur, 116, p. 67-69. PDF
  5. La Haye M. (2017). eDNA Noordse woelmuis Kop van Schouwen. Notitie N2017004, Zoogdiervereniging.

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

SPECIALE VLEERMUISKAST IN EINDHOVEN VERREZEN

MEER WETEN

CONTACT

FOTO

detail van de vleermuiskast 'Bat Rooms'

[/collapsed] [collapsed]

PROACTIEVE AANPAK DASSENVERHUIZING

SOORTBESCHRIJVING

Das - soortfiche

FILMPJES

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

KIJK DAAR! DE MOL

MEER WETEN

SOORTBESCHRIJVING

Mol - soortfiche

MEEWERKEN

De aanwezigheid van mollen kan je doorgeven via:

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

ZOOGDIEREN ALS GASTHEER VOOR TEKEN

MEER WETEN

ORGANISATIES

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

DE LAATVLIEGER

MEER WETEN

  1. Vleermuizen en ziektes.
  2. NEM Vleermuis Transecttellingen.
  3. Statements over natuurinclusief bouwen voor vleermuizen.

SOORTBESCHRIJVING

Laatvlieger - soortfiche

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

ZOOGDIEREN MONITOREN MET JE SMARTPHONE

MEER WETEN

  1. ObsMapp.
  2. Demonstratie-video’s.
  3. Meer uitleg over het waarom van route registratie. PDF

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

ONOPGEMERKT EN TOCH EEN MET DE NATUUR

MEER WETEN

VIDEO

Bezoekje aan de dasmobiel. RTV Oost

SOCIALE MEDIA

Dasmobiel op Twitter

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

BOER ZOEKT INGEKORVEN VLEERMUIS

MEER WETEN

SOORTBESCHRIJVING

Ingekorven vleermuis - soortfiche

LITERATUUR

  1. Dekker, J.J.A., Limpens H.J.G.A., Regelink J.R. & Jansen E.A. (2007). Inhaalslag Verspreidingsonderzoek Nederlandse Zoogdieren (VONZ) 2006 - Deel 6. de ingekorven vleermuis. VZZ-rapport 2007.23. Zoogdiervereniging (VZZ), Arnhem. PDF
  2. Dekker J.J.A., Janssen R., Molenaar T. & Regelink J.R. (2014). Op zoek naar missende ingekorven vleermuis Omgeving Midden-Limburg. Rapport RA12119-01, Regelink Ecologie & Landschap, Mheer, Jasja Dekker Dierecologie, Arnhem & Bionet Natuuronderzoek, Stein. 37 pp.
  3. Guldemond A., Leendertse P., Lommen J. &  Janssen R. (2016). Vleermuizen en pesticiden. Analyse van de ingekorven vleermuis in Limburg. CLM rapport 43 pp. PDF
  4. Nyssen P., Dekeukeleire D. & Janssen R. (2015). Succesvolle soortspecifieke mitigatie voor de ingekorven vleermuis (Myotis emarginatus) - een case studie. VLEN -Nieuwsbrief 75 - 2015 (2). PDF
  5. Schillemans M.J., Lommen J.L., Guldemond J.A., Janssen R. & Limpens H.J.G.A. (2016). Boer zoekt ingekorven vleermuis: Toekomstperspectief voor de ingekorven vleermuis in Midden-Limburg. Rapport 2016.001. Bureau van de Zoogdiervereniging / CLM Onderzoek en Advies, Nijmegen / Culemborg. PDF
  6. Siemers B. M., Kriner E., Kaipf I., Simon M. & Greif S. (2012). Bats eavesdrop on the sound of copulating flies. Current Biology, 22 (14), R563-R564. PDF
  7. Taylor D.B., Moon R.D., & Mark D.R. (2012). Economic impact of stable flies (Diptera: Muscidae) on dairy and beef cattle production. Journal of Medical Entomology, 49(1), p. 198-209. PDF

FOTO'S

Afbeeldingen van stallen die bezocht worden door ingekorven vleermuizen.

Bijna gestopte boer   Meeuwissen-niet gesproken   Stal Smeitz_1   Stal Smeitz_2   Stal van Laar   Custers   Stal Wolters_1   Stal Wolters_2   Hamans   Stal Maessen_1   Stal Maessen_2   Peeters

Vleermuiskast in koeienstal (zie rode pijl)

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

WAARNEMINGEN

MEER WAARNEMINGEN

Hazelmuizen vroeg uit de veren

Het warme weer in het begin van het voorjaar haalde hazelmuizen vroeg uit hun winterslaap. Begin april was meer dan de helft van de populatie in het Voerense onderzoeksgebied ’s nachts al actief. De eerste wakkere hazelmuis werd zelfs al op 26 februari gefilmd. Te vroeg ontwaken betekent echter dat een ontbijt vinden niet zo gemakkelijk is. Energierijke voedselbronnen zoals kersen zijn pas later beschikbaar. In afwachting daarvan moeten ze het stellen met bloesems, bloem- en bladknoppen, jonge blaadjes en katjes. Om toch wat energie te sparen gaan ze soms in torpor: een soort lightversie van de winterslaap waarbij ze enkele uren tot dagen inactief zijn. In deze kwetsbare toestand hebben ze veilige nestplaatsen nodig in dicht struikgewas. Hun favoriete planten zoals bramen en sleedoorn zijn vroeg in het voorjaar nog veel te open. Tot die dicht genoeg zijn nemen ze hun toevlucht onder andere in boomholtes en tussen klimplanten zoals klimop. Een vroege warme lente kan dus nadelig zijn voor de bedreigde hazelmuis. Maar het heeft ook zijn voordelen: ze kunnen vroeger aan de voorplanting beginnen. Zo werden de eerste jongen al geboren op 27 of 28 april. Het vorige record stond op 4 mei 2014.

Bekijk de grafiek en video 1 en video 2.

Zwermende vleermuizen in Antwerpen

In de nazomer en herfst gaan vleermuizen zwermen: ze vliegen rond met velen tegelijk om winterverblijfplaatsen te inspecteren. Omdat de paring doorgaat op deze zwermplaatsen zijn ze dus essentieel voor het voortbestaan van de soort. De helft van de vleermuizen die in Vlaanderen worden geteld, overwintert in de Antwerpse forten. Daar wordt dus ook volop gezwermd. Toch was er nog maar weinig bekend over het zwermgedrag. Natuurpunt Studie trok daarom op onderzoek, samen met haar Vleermuizenwerkgroep en drie onderaannemers, in opdracht van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). Een opvallend resultaat is dat de soortverhouding tijdens het zwermen niet altijd overeenkomt met die tijdens de winter: elke soort heeft zo zijn favoriete locatie. Verder hadden wijzigingen aan het gebouw een duidelijke invloed op het zwermgedrag. Het is dus van belang om bij bouwwerken steeds de impact op vleermuizen in beschouwing te nemen.

Link naar het rapport. PDF

Rustende meervleermuizen op boom

Wanneer David Galens samen met twee vrienden tijdens een zoektocht naar meervleermuizen in Damme door een plensbui werd verrast, dacht hij dat ze het beste qua waarnemingen wel hadden gehad voor die nacht. Vanuit een rij populieren kwam dan geheel onverwacht toch nog een geluid. Dankzij hun richtingsgevoelige bat detector konden ze de locatie bepalen en zagen ze twee vleermuizen zitten op een boom. Een derde vleermuis was weggevlogen. Op basis van een met de telefoon genomen foto en het opgenomen geluid konden ze later vaststellen dat het om meervleermuizen ging.

Bekijk het sonogram en de foto : foto - fotodetail

Dubbele portie van dezelfde wasbeer in Zottegem

In februari werd dezelfde wasbeer twee keer waargenomen in de buurt van Zottegem (provincie Oost-Vlaanderen): de ene keer levend, de volgende keer dood als verkeersslachtoffer. Een kenmerkende kale plek op de stuit laat er weinig twijfel over bestaan dat het om hetzelfde dier ging: een groot mannetje van ruim acht kilo. Op basis van de autopsie konden de wetenschappers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek niet met zekerheid vaststellen of het een wilde wasbeer was of een ontsnapt huisdier. Zo zat de maag bijvoorbeeld vol keukenafval, wat kan wijzen op gevangenschap, maar ook wilde wasberen laten een gratis maaltijd uit de vuilnisbak niet zomaar passeren. In Vlaanderen hebben wasberen zich voorlopig niet echt kunnen vestigen, maar waakzaamheid blijft geboden. De wasbeer staat niet op de Belgische positieflijst, en mag dus niet door particulieren in gevangenschap worden gehouden. Hij staat dan weer wel op de zwarte lijst: de strengste categorie binnen de Europese verordening exoten. Soorten op de zwarte lijst moeten verplicht uit de natuur worden verwijderd en mogen ook niet worden gehouden of verhandeld.

Bekijk de foto

Ongewone waarneming van een gewone dolfijn

Op 2 mei werd een gewone dolfijn gespot voor de kust van De Panne. Niet zo gewoon, want sinds 1812 gebeurde dit slechts twaalf keer. De gewone dolfijn heeft een lange snuit, is slank, en heeft een typisch zandloperpatroon op de flank. Je ziet ze vaak in groepen terwijl ze acrobatische sprongen uitvoeren. De soort is zeer algemeen van de evenaar tot het zuidelijk deel van de Noordzee, maar ze zwemmen slechts zelden Het Kanaal op. De meeste waarnemingen van gewone dolfijnen in Belgische waters zijn waarnemingen van eenzaten. Aangezien gewone dolfijnen echte groepsdieren zijn, is dit meestal een teken dat er iets mis is. Vaak gaat het dan ook om verzwakte of dode dieren. Zo spoelde er recent nog een dood mannetje aan in Hemiksem op30 april 2016. Het laatste groepje werd in 1990 gespot: tien exemplaren op ruime afstand van de Belgische kust.

Meer lezen en foto bekijken (Focus/WTV)

Bleke beverrat

Op 15 april werd een bleke (zandkleurige) beverrat waargenomen in de buurt van Maasmechelen (provincie Limburg). Bevverratten zijn exoten en worden in Vlaanderen bestreden. Het zijn de op een na grootste knaagdieren in Vlaanderen – enkel de bever is groter. Je kunt beverratten gemakkelijk onderscheiden van bevers aan de hand van de staart: bevers hebben een karakteristieke platte staart, beverratten hebben een ronde staart. De beverratten die langs de Maas voorkomen zijn afkomstig van dieren die ooit voor de pels werden gekweekt. Daardoor komen er naast de algemene wildkleur ook regelmatig andere kleuren voor: grijs, zandkleur, blauw-zwart, albino.

Bekijk enkele foto's: foto 1 - foto 2 - foto 3

[/collapsed] [collapsed]

BOEKBESPREKING

Weylin veldgids loopsporen

[/collapsed] [collapsed]

DIVERSEN

[/collapsed] [collapsed]

LITERATUURLIJST ZOOGDIER 28/2

Literatuurlijst van alle artikels

[/collapsed] [collapsed]