Zoogdier / jaargang 27 / nr.3 / herfst 2016

2015

[collapsed]

SAMENWERKEN VOOR MOOIE TOEKOMST VAN DE BEVER

MEER WETEN

Schaderegelingen provincies en waterschappen

SOORTBESCHRIJVING

Bever - soortfiche

ORGANISATIES

LITERATUURLIJST

  1. Dekker, J. & Vreugdenhil, S. (2016). Bevers - leefwijze en gedrag - relatie mens en dier. KNNV-uitgeverij.
  2. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (2014). Soortenstandaard voor de bever. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. PDF

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

SOORTZOEKER MUIZENSCHEDELS

MEEWERKEN

Wie aan het project wil meewerken, kan de website Soortzoekers consulteren. De link naar de determinatie van muizenschedels vind je hieronder:

Geef je waarneming, liefst met foto, door via Waarneming.nl of Telmee.

Als je actief wil braakballen verzamelen of pluizen voor dit monitoringproject, ga dan naar onze projectpagina.

ORGANISATIE

Het project Soortzoekers wordt georganiseerd door Naturalis Biodiversity Center en EIS Kenniscentrum Insecten. De inhoud van de sleutels is verzorgd door Stichting ANEMOON, RAVON, Zoogdiervereniging, EIS Kenniscentrum Insecten en De Vlinderstichting. Het project wordt mede mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds, Prins Bernhard Cultuurfonds, BIJ12 en de Uyttenboogaart-Eliasen Stichting.

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

VLEERMUISMAATREGELEN AANTREKKELIJK GEMAAKT

LIGGING

Houtland

LITERATUURLIJST

  1. De Coninck, R. (2015).  The biodiversity network as a base to enhance the agricultural ecosystem services. Case study region Houtland, Belgium. Master thesis International Master of Landscape Architecture. Weihenstephan-Triesdorf
    Universiteit. PDF
  2. Duraiappah, Anantha Kumar / Institute, World Resources (2006): Millennium Ecosystem Assessment. Ecosystems And Human-well Being--biodiversity Synthesis.  World Resources Institute. PDF
  3. Foundations, T. E. E. B. (2010). The economics of ecosystems and biodiversity: ecological and economic foundations. Edited by Pushpam Kumar. Earthscan. London. PDF
  4. Haines-Young, R., & Potschin, M. (2011). Common international classification of ecosystem services (CICES): 2011 Update. Nottingham: Report to the European Environmental Agency. PDF
  5. Kapfer, G. (2007). Distribution and habitat use of different bat species along a hydrographical network in the Brussels’ Capital Region. PhD thesis for the obtention of the grade of Docteur en sciences, ULB. PDF
  6. Lefevre, A. (2001). Bats and the habitats directive in Flanders. Brussels: Natuurpunt vzw.
  7. Vandendriessche, B., Conings, B., Dekeukeleire, D., Lambrechts J., Van de Sijpe, M. & Willems, W. (2015). Vleermuizenstudie in het Natuurinrichtingsproject Biscopveld. Natuurpunt Studie en Vleermuizenwerkgroep in opdracht van de Vlaamse Landmaatschappij. Rapport Natuurpunt Studie 2015/3, Mechelen. PDF
  8. Verboom, B. (1998). The use of edge habitats by commuting and foraging bats. IBN Scientific Contributions 10, IBN-DLO. 1998, Wageningen. PDF
  9. Wittmer, H., Schröter-Schlaack, C., Nesshöver, C., Bishop, J., ten Brink, P., Gundimeda, H. & Simmons, B. (2010). The economics of ecosystems and biodiversity: mainstreaming the economics of nature: a synthesis of the approach, conclusions and recommendations of TEEB. TEEB. PDF

ORGANISATIES

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

ZOOGDIEREN IN DE TUIN

MEER WETEN

MEEDOEN

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

WISENT KEERT TERUG IN WEST-EUROPESE NATUUR

MEER WETEN

SOORTBESCHRIJVING

Wisent - soortfiche

AANVULLENDE LITERATUUR

  1. Pucek, Z. (ed.) (2004). European Bison. Status Survey and Conservation Action Plan. IUCN/SSB Bison Specialist Group, Gland/Cambridge. PDF

ORGANISATIES

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

CONTINU GELUID OF KORTE PULSEN

MEER WETEN

Toelichting op het onderzoek naar effecten op populatieniveau en de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie.

  • Effecten op populatieniveau: PCoD

Met zogeheten PCoD  gedragsstudies kan worden bepaald wanneer en hoe walvissen reageren op sonargeluiden. Daarna moet in vervolgonderzoek dan nog bepaald worden of die reactie directe gevolgen kan hebben voor het individu, of op langere termijn voor de populatie. Als dieren te vaak worden verstoord kunnen ze bijvoorbeeld uithongeren of geen gelegenheid om te paren, zodat in extreme gevallen de populatie in aantal kan afnemen door de verstoring. Deze studies staan ook wel bekend als Population Consequences of Disturbance (PCoD, eerder ook PCAD: Population Consequences of Acoustic Disturbance): de gevolgen voor de populatie. Er zijn momenteel nog maar weinig soorten (bijvoorbeeld Elephant seals in de Pacific) waar hier goed inzicht in is. Een voorbeeld dichtbij huis is de verstoring van de aanleg van alle windparken op de Noordzee. In een TNO rapport is met het huidige PCoD model berekend dat de bruinvispopulatie zou afnemen als het heigeluid niet zou worden gereduceerd. Op basis hiervan heeft de Nederlandse overheid een limiet gesteld aan het geluid dat hei-installaties mogen maken. De heipaal moet dan bijvoorbeeld afgeschermd worden met een bellenscherm.

Population Consequences of Disturbance

  • De Mariene Strategie voor Europa en Nederland

De Nederlandse overheid gebruikt voor haar beleid op de Noordzee haar eigen Mariene Strategie. Die sluit aan op de Europese Kaderrichtlijn Mariene Strategie (KRM, of Marine Strategy Framework Directive MSFD). Binnen dit kader moeten alle Europese lidstaten vastleggen hoe zij in 2020 een goede milieutoestand van het mariene milieu (GMT of Good Environmental Status (GES)) hebben bereikt. Dit is gedefinieerd met elf indicatoren, waarbij onderwatergeluid ook is benoemd als indicator. Hiermee is binnen Europa dus formeel vastgelegd dat onderwatergeluid vervuiling is, vergelijkbaar met afval of chemische vervuiling.

SOORTBESCHRIJVING

Potvis - soortfiche

LITERATUUR

  1. Lam, F.P.A. (2012). Effecten van onderwatergeluiden op walvissen. Zoogdier 23 (3), p.1-4. PDF
  2. Camphuysen C.J. & Siemensma, M.L. (2011). Conservation plan for the Harbour Porpoise (Phocoena phocoena) in The Netherlands: towards a favourable conservation status. NIOZ Report 2011-07, Royal Netherlands Institute for Sea Research, Texel. PDF

AANVULLENDE LITERATUUR

ORGANISATIES

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

TROPISCHE IMPRESSIES

SITUERING

Nederlandse Caribische eilanden

MEER WETEN

*: In 1940 omschreef Wagenaar Hummelinck enkele van deze exemplaren als Hesperomys? spec., waarna Husson de soort in 1960 beschreef als Baiomys hummelincki een nieuwe soort voor de wetenschap.

**: Hartert 1894 beschreef de soort eerst als Lepus nigronuchalis, nu bekend als de ondersoort Sylvilagus floridanus nigronuchalis.

LITERATUURLIJST

  1. Bekker J.P. (1996). The Mammals of Aruba. Vereniging voor Zoogdierkunde en Zoogdierbescherming (VZZ). PDF

ORGANISATIE

CONTACT

[/collapsed] [collapsed]

WAARNEMINGEN

Dode das regio Brugge

Meer weten

Bosmuizen eten dode honingbijen op

Bosmuizen eten bijen: filmpje 1 en filmpje 2

Aanwezigheid eikelmuis (eindelijk) bevestigd in Voeren

Meer lezen

MEER WAARNEMINGEN

Bever keert terug naar het Grote Netewoud

In 2014 werden knaagsporen van een bever gevonden in het Grote Netewoud. Het lokale beheerteam hing een cameraval op en kon een bever op foto vastleggen. De bever was terug in het gebied! Daarne leek het echter of hij even snel weer was verdwenen. Het duurde tot mei 2016 voor er opnieuw knaagsporen werden ontdekt op verschillende plaatsen. Later werd een zwemmende bever waargenomen door toevallige passanten. Hopelijk heeft de bever zich nu permanent gevestigd in het gebied. Het Grote Netewoud in de provincie Antwerpen strekt zich uit langs de Grote Nete en Molse Nete en maakt deel uit van Natura 2000, een Europees netwerk van waardevolle natuurgebieden. Momenteel loopt er een LIFE-project waarin bestaande natuurwaarden worden versterkt. Een belangrijke doelstelling van het project is het verbinden van enkele deelgebieden, wat het gebied aantrekkelijker maakt voor bevers, en hopelijk ooit ook otters.

Overal boommarters

In het Drongengoed in de provincie Oost-Vlaanderen kon Eric Blondia een boommarter fotograferen met een cameraval.

In de Antwerpse Kempen werden verschillende cameravalopnames en zichtwaarnemingen gedaan. De meest opmerkelijke hiervan was een zichtwaarneming op 7 juli van een moeder met drie jongen door Filip van Boven in de omgeving van de Kalmthoutse Heide. Er vielen ook twee verkeersslachtoffers. Op 20 april vond Koen Vandekeybus een jong volwassen mannetje langs de N111 in Kapellen. In mei werd een dode boommarter gevonden op de N124 in Hoogstraten: een bijzonder interessante vondst in een regio waar er nog geen boommarterwaarnemingen bekend waren. Wie een dode boommarter vindt, wordt met aandrang gevraagd om dit te melden aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Er zijn nog maar weinig Vlaamse boommarters ingezameld (26 om precies te zijn) en zelfd de meest platgereden exemplaren kunnen belangrijke informatie opleveren.

Ook in West-Vlaanderen duikt de boommarter op. Boswachter Koen Maertens kon er een fotograferen met een cameraval in het Wijnendalebos. Samen met eerdere waarnemingen bevestigt dit de aanwezigheid van boommarters in het gebied gedurende het hele jaar.

Bekijk enkele van de foto's.

Meer over de boommarter in de Lage Landen in een volgend nummer van Zoogdier!

Een Mostela voor muizen

Sommige lezers zijn misschien vertrouwd met de‘Mostela’: een wildcamera in een houten bak die erop gericht is om kleine marterachtigen te filmen of fotograferen die in de bak lopen. Marc Gorrens maakte zo’n bak, maar dan gericht op muizen en spitsmuizen door de ingangsopening te beperken tot 2,4 centimeter. Hij plaatste de bak in het Zevenbergenbos in Ranst (provincie Antwerpen) en maakte mooie opnames van onder andere rosse woelmuizen, bosmuizen en huisspitsmuizen. Door verschillende soorten lokaas aan te bieden, kreeg hijmeerdere soorten voor de lens. Een leuk idee voor wie het leven in zijn tuin in beeld wil brengen.

Bekijk het filmpje.

West-Vlaamse vleermuizen

De toevallige vondst van een dood juveniel vrouwtje meervleermuis aan de voet van een gebouw langs de vestinggrachten  van Brugge in juli 2014 was de aanleiding voor de Vleermuizenwerkgroep West-Vlaanderen om dit seizoen met bat detectors de grote waterlopen en plassen rond Brugge te onderzoeken. Op verschillende plaatsen zijn intussen meervleermuizen waargenomen. Vooral in de omgeving van Damme was er onafgebroken jachtactiviteit door meerdere dieren van mei tot augustus. De aanwezigheid van de voor Vlaanderen zeer zeldzame meervleermuis in de zomer is een opsteker voor dit gebied. In de sonogrammen van sommige opnames waren echolocatiepulsen te onderscheiden van minstens vier verschillende meervleermuizen. Verder onderzoek moet uitwijzen of het mannetjes zijn dan wel vrouwtjes in een eventuele kraamkolonie. In de marge van dit meervleermuizenproject – dat mogelijk was dankzij de steun van de Provincie West-Vlaanderen en het Regionaal Landschap Houtland – werd ook een opvallend grote kolonie rosse vleermuizen ontdekt in een holte in een Canadapopulier langs de Damse vaart. Eind juli vlogen uit deze boom maar liefst 88 uitvliegers. Dergelijke grote groepen zijn heel uitzonderlijk voor Vlaanderen. Bovendien verwachten we deze soort eerder in holle bomen in bossen of parken. Het was dan ook een verrassing om ze te vinden in een bomenrij langs een vaart in het open landschap. In Damme zelf werd ook nog een kolonie van meer dan honderd gewone dwergvleermuizen in een huis gevonden.

[/collapsed] [collapsed]

DIVERSEN

[/collapsed] [collapsed]

LITERATUURLIJST ZOOGDIER 27/3

Literatuurlijst van alle artikels

[/collapsed] [collapsed]