Aandacht voor woningnood bij vleermuizen
18 oktober 2012
Om de kennis over vleermuiskasten breder te bespreken hebben de Vleermuiswerkgroep Nederland van de Zoogdiervereniging en Batlife Europe een symposium georganiseerd over vleermuiskasten op 18 en 19 oktober 2012.
Op het symposium worden de resultaten van het Brabantse vleermuiskastenproject (zie hieronder) gepresenteerd, maar ook sprekers uit Noorwegen, Spanje en Engeland komen hun ervaringen met vleermuiskasten toelichten. De komende weken zullen de (gefilmde) presentaties op www.vleermuiskasten.nl worden geplaatst.
Vleermuizen houden van donkere warme schuilplaatsen bijvoorbeeld in bomen, op kerkzolders, in spouwmuren van huizen of gebouwen. Met enige regelmaat worden deze schuilplaatsen echter verstoord, afgebroken, omgezaagd of op een andere manier ongeschikt voor vleermuizen. In zulke situaties is echt sprake van woningnood, want een geschikte nieuwe verblijfplaats is niet zomaar gevonden.
Als vervangende woonruimte worden tegenwoordig vaak vleermuiskasten toegepast, een soort vogelnestkasten, maar dan speciaal voor vleermuizen. Helaas zijn vleermuizen een stuk kritischer dan vogels en in de praktijk blijkt het erg moeilijk om de vleermuizen mee te laten verhuizen. Verschillende vleermuissoorten blijken zelfs nooit van vleermuiskasten gebruik te maken, terwijl andere soorten alleen in het paar-seizoen (september-oktober) gebruik maken van vleermuiskasten. Genoeg reden om nog eens kritisch te kijken naar deze alternatieve vleermuis-woningen.
In opdracht van de provincie Noord-Brabant heeft de Zoogdiervereniging in samenwerking met Ingenieursbureau Waardenburg een uitgebreide studie uitgevoerd naar het gebruik van vleermuiskasten. De reeds bestaande internationale kennis over het gebruik van vleermuiskasten is op een rij gezet en het gebruik van vleermuiskasten bij verschillende projecten waar Flora- en Fauna-wet ontheffingen zijn verleend is nader bekeken. Uit deze analyse blijkt dat de voorschriften uit de Flora- en Fauna-wet ontheffingen goed worden nageleefd, maar tegelijk blijkt het gebruik niet te worden gemonitord en is duidelijk dat vleermuiskasten vaak geen goede vervanging zijn. Ondanks de goede bedoelingen ontstaat er nog steeds ‘woningnood’ voor vleermuizen.
Vleermuiskast onder dakrand. Foto: Erik Korsten
Het symposium is mede mogelijk gemaakt door Vivara, Gemeente Utrecht en Apodemus Field Equipment.

Vleermuiskast. Foto: Jasja Dekker
Tekst: Maurice La Haye & Jasja Dekker