Licht op mistige vleermuizen
13 december 2013
Midden december ‘s avonds naar buiten voor de vleermuizen. Maar die zijn toch in winterslaap? Dat klopt, nu ging het vooral om het mistige weer. Door de mist kan je namelijk zien welk type straatlamp vleermuizen en mensen stoort, doordat het licht alle kanten op schijnt, en welke veel minder.
Hoewel vleermuizen ook regelmatig jagend worden gezien bij lantaarnpalen, zijn er soorten die erg gevoelig zijn voor verlichting. Zoals de meervleermuis en watervleermuis. Maar ook andere soorten ondervinden hinder van verlichting bij verblijfplaatsen of felle verlichting op vliegroutes.
Wanneer er veel mist is, wordt pas goed duidelijk hoe ver en in welke richtingen een lamp schijnt. Een lamp met een armatuur die licht ook naar opzij en zelfs naar boven laat uitstralen, zie je met mist als een ‘bol van licht’. Die lamp schijnt ook naar achter en opzij en schijnt ons en de vleermuizen in de ogen. Dat is niet prettig en ongezond, en ook voor dat licht betalen we de energierekening. Bij lampen met zo’n verouderde en verkeerde armatuur, zie je ook lampen veraf nog naar je toe schijnen.
Een lamp met een armatuur die goed naar beneden schijnt, zie je als een schuinvlak omlaag schijnen. Dat licht schijnt ons niet in de ogen. Bij de strak omlaag op het wegdek gerichte lamp lijkt het of de lampen ver af nauwelijks nog licht geven.
Nu zijn er om echt vleermuisvriendelijk te werken met verlichting, nog wel meer punten waarop je het verlichten kan sturen. Denk bijvoorbeeld aan het toepassen van amberkleurige lampen, maar de keuze van het armatuur is altijd belangrijk. En, je kan nu, bij mistig weer, naar buiten om te zien of je in je eigen omgeving betere lampen nodig hebt!
Voorbeeld van licht dat alle kanten op schijnt en waar je ook veraf de lampen nog – als een rondje – ziet.
Voorbeeld van een straatlamp die omlaag schijnt. Alleen de lamp vlak bij heeft zoveel reflectie in de mist dat er een rondachtige halo ontstaat. Maar ook daar zie je het meeste licht naar beneden stralen. Van de lampen op grotere afstanden zie je nauwelijks nog licht in onze richting schijnen.
Zelfs moderne verlichting bij sportvelden, die een bak aan licht geven, kan zo gemaakt worden dat het licht vooral omlaag schijnt. Doordat van alles in de omgeving het licht reflecteert, is dat voor vleermuizen nog steeds erg veel licht.
Tekst en foto’s: Herman Limpens (Zoogdiervereniging)
