Wasberenmeldpunt

Wasbeer (© Maaike Plomp)

De wasbeer (Procyon lotor) is meer dan 50 jaar geleden vanuit Noord-Amerika in Europa terecht gekomen en daarmee een exoot. De aanwezigheid van exoten is ongewenst. Zo zouden wasberen lokaal een bedreiging kunnen gaan vormen voor inheemse soorten. De Zoogdiervereniging coördineert in opdracht van de Provincie Limburg een project om wasberen weg te vangen rond Sittard en Maastricht. Waarnemingen van wasberen kan je bij ons melden.

Wasberen zijn in het verleden gebruikt in de pelsdierfokkerij, maar zijn ook als mascotte van Amerikaanse soldaten meegenomen naar o.a. Duitsland. Wasberen zijn echte ontsnappingskunstenaars en eenmaal in de vrije natuur kunnen de dieren overleven en zich gaan voortplanten.  In Europees verband is in 2014 afgesproken (zie de Europese richtlijn over Invasieve Exoten) dat de aanwezigheid van wasberen in de vrije natuur geen goed idee is, dat nieuwe vestigingen voorkomen moeten worden en dat bestaande populaties zoveel mogelijk beperkt moeten worden om uitbreiding en schade te voorkomen (zie ook de factsheet nVWA). De lidstaten van de Europese Unie hebben ruimte om een eigen invulling aan de bestrijding van wasberen te geven: lidstaten kunnen meer of minder streng optreden. In Nederland, waar de provincies verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de Europese richtlijn over exoten, is nog veel discussie over de uitvoering en de uitleg van de richtlijn. De ene provincie staat het schieten van gesignaleerde wasberen toe, de andere provincie gaat over tot vangen en weer andere provincies hebben nog geen beleid in uitvoering.

Wasberen kunnen in de directe omgeving van mensen leven en daar flinke overlast veroorzaken. Denk daarbij aan het doden van kleine huisdieren, het leeghalen van vuilnisbakken of het binnendringen van huizen. Wasberen kunnen ook besmet zijn met de wasberenspoelworm, wat een gezondheidsrisico kan zijn voor mensen. Informatie over de wasberenspoelworm vind je op de site van het RIVM.

Image
Schade door wasbeer (© Dieren in nesten)
Schade door wasbeer (© Dieren in nesten)

De Provincie Limburg heeft de Zoogdiervereniging gevraagd om het project te coördineren waarmee wasberen in Limburg worden weggevangen. In Limburg is waarschijnlijk een kleine populatie aanwezig in de omgeving van Sittard en enkele dieren in de omgeving van Maastricht. Op dit moment is nog veel onduidelijk over de aanwezige aantallen wasberen en de herkomst van de wasberen. Een recent uitgevoerde studie (in opdracht van de Provincie Limburg) heeft uitgewezen dat wasberen verspreid voorkomen in de omgeving van Sittard en Maastricht en dat een vangactie zou kunnen leiden tot het volledig verwijderen van deze Limburgse populaties (één van de aanbevelingen uit de huidige Europese richtlijn over Invasieve Exoten). Het wegvangen van de wasberen wordt haalbaar geacht en niet gezien als ‘dweilen met de kraan open’. Critici van het project stellen dat de wasberen in Limburg uit Duitsland komen. Het kunnen echter ook dieren zijn uit gevangenschap die zich lokaal hebben voortgeplant; mogelijk is het een combinatie van beide. Mocht blijken dat de populatie veel groter is dan de geschatte aantallen (50-100 dieren) en/of als er een continue instroom is van wasberen, dan zal eenmalig wegvangen niet voldoende zijn en zal een andere oplossing m.b.t. de aanwezigheid van wasberen gekozen moeten worden om te voldoen aan de Europese afspraken. De Provincie zal op basis van de resultaten uit dit project worden geadviseerd over hoe in de toekomst met de wasbeer omgegaan kan worden.

De Zoogdiervereniging beseft dat het vangen van wasberen gevoeligheden kent, Echter, om gefundeerde uitspraken te kunnen doen over aantallen, vangbaarheid van de dieren of de aanwezigheid van zoönosen (wasberenspoelworm) is onderzoek noodzakelijk. Door deel te nemen aan dit project denkt de Zoogdiervereniging belangrijke informatie te kunnen verzamelen en het debat over wel/niet vangen van wasberen beter te kunnen voeren op basis van data. Desondanks is het nog steeds mogelijk om resultaten 'anders te wegen' en zullen er mogelijk verschillende visies op en over de wasbeer blijven bestaan. Het is aan de provincie Limburg om daar uiteindelijk beleid op te maken.

De Zoogdiervereniging heeft in 2010 een standpunt opgesteld over exoten (lees hier meer over ons exoten standpunt). De uitvoering van de nieuwe Europese richtlijn en de huidige praktijk blijken ook binnen de vereniging regelmatig discussie op te roepen. Het bestuur van de Zoogdiervereniging gaat daarom deskundigen vragen het standpunt te evalueren en zo nodig een voorstel te doen om het verenigingsstandpunt te actualiseren. Het streven is om dit proces in 2020 af te ronden.

Heeft u zelf een wasbeer gezien of heeft u een wasbeer in de tuin, schuur, in huis (op zolder) of in het natuurgebied in de buurt, gebruik dan het onderstaande formulier om uw waarneming te melden.

Locatie
Wat heb je gezien?
beschrijf de uiterlijke kenmerken
 
Mag er een wildcamera of vangkooi worden geplaatst?
De waarneming is niet op eigen terrein.
De waarneming is op eigen terrein en er mag een wildcamera en vangkooi worden geplaatst.
De waarneming is op eigen terrein en er mag een wildcamera worden geplaatst.
De waarneming is op eigen terrein en er mag een vangkooi worden geplaatst.
De waarneming is op eigen terrein en u heeft liever geen camera of vangkooi op het terrein.
Heeft u foto’s kunnen maken?
Een onbeperkt aantal bestanden kan naar dit veld worden geupload.
64 MB limiet.
Toegestane types: jpg, png, avi, mov, mp3, mp4, ogg, jpeg.
Heeft u uitwerpselen en/of urine aangetroffen?
Wasberen kunnen ook besmet zijn met de wasberenspoelworm, wat een gezondheidsrisico kan zijn voor mensen. Heeft u uitwerpselen en/of urine aangetroffen, neem dan contact op met het RIVM voor het hygienisch opruimen hiervan.
U dient akkoord te gaan met onze privacyregels .