Eerste beelden van steenmarter in het Noordhollands Duinreservaat

Bastiaan Schuit stond raar te kijken toen hij de door de cameraval opgenomen beelden zat te bekijken. De camera had al regelmatig boommarters vastgelegd maar op deze beelden was duidelijk een steenmarter te zien. Bastiaan is lid van de Boommarterwerkgroep PWN-NHD in het door PWN beheerde Noordhollands Duinreservaat (NHD) tussen Wijk aan Zee en Schoorl.

Bastiaan versterkt sinds een jaar de Boommarterwerkgroep PWN-NHD om deelgebied Egmond te onderzoeken met behulp van twee cameravallen. Begin mei legde hij daarmee mooie beelden vast van een boommarter. De Boommarterwerkgroep PWN-NHD, bestaande uit 9 vrijwilligers, is vanaf 2012 actief in het NHD onder leiding van boommarterdeskundige Leo Heemskerk en boswachter Véronique van Meurs. “Het duingebied beslaat ongeveer 50 territoria van moertjes. Door de juiste opstelling van de camera en analyse van de opnamen kunnen boommarters individueel herkend worden. De tekening van de voorkant is namelijk per individu verschillend en dus uniek voor elke boommarter. Vanaf heden moeten we dus extra scherp zijn om het onderscheid tussen beide martersoorten te maken”, aldus Leo. ”Je ziet dat de oren meer aan de zijkant staan en kleiner zijn. Tevens loop de beftekening door op beide voorpoten en niet in een V-vorm als bij de boommarter. De ondervacht is licht/wit en die van de boommarter donker.”


Eerste beelden van een steenmarter in het Noordhollands Duinreservaat (Bron: Bastiaan Schuit)

De werkgroep is benieuwd of de steenmarter zich zal gaan vestigen in het duingebied en wat dan het effect op de populatie boommarters zal zijn. Leo: “Onder andere omdat beide martersoorten hetzelfde voedsel eten. Steenmarters vestigen zich daarentegen meer in dorpen en (buitenwijken van) steden.”

De steenmarter is een erg zeldzaam dier in Noord-Holland. Vooral boven het Noordzeekanaal zijn betrouwbare meldingen op één hand te tellen. Wel werd de steenmarter verwacht. Na de melding op 20 november 2014 in Assendelft bleef het lange tijd stil. Op 7 maart 2017 werd een verkeersslachtoffer gemeld in Heiloo. Hier zijn geen foto’s van en het kadaver kon niet meer teruggevonden worden. Het verkeersslachtoffer op 18 juli 2018 in de Diepsmeerpolder is daarentegen wel gefotografeerd. Twee maanden later werd een dode steenmarter gevonden aan het begin van de Afsluitdijk. Onder het Noordzeekanaal kwamen wel meerdere meldingen binnen afgelopen jaren.

Het is aannemelijk dat de steenmarter dezelfde route heeft afgelegd als de boommarter: vanaf het noorden via de Afsluitdijk; vanaf het oosten via de dijk Enkhuizen-Lelystad en vanaf het zuiden via de sluizen, bruggen of spoortunnels over het Noordzeekanaal. DNA-analyse van Noordhollandse boommarters heeft namelijk aangetoond dat de dieren afkomstig waren van populaties uit Friesland en van de Veluwe. Bij steenmarters zijn er echter ook waarnemingen bekend van verstekelingen in een auto of caravan. Een bijzonder voorbeeld daarvan is melding van een vondst van een nest met vijf jonge steenmarters in een circuswagen van voormalig circus Toni Boltini in het Westelijk Havengebied van Amsterdam.

Meer informatie
Nederlandse steenmarterwebsite 
Vlaamse steenmarterwebsite

Tekst: Leo Heemskerk en Véronique van Meurs Boswachter PWN
Filmbeelden: Bastiaan Schuit

Publicatiedatum: 27 november 2018