Gezocht: teams voor het meetnet Vleermuistransecttellingen (NEM-VTT)

17 februari 2015

Het meetnet Vleermuistransecttellingen geeft informatie over de populatieontwikkeling van vier soorten vleermuizen (laatvlieger, rosse vleermuis, gewone en ruige dwergvleermuis) in Nederland. Deze soorten konden we tot nu toe in andere meetnetten niet goed volgen. De basis van dit meetnet is het in teamverband jaarlijks twee keer met de auto afleggen van een transect. De roepen van vleermuizen worden op deze transecten automatisch vastgelegd met een speciale geluiden-registrerende ‘bat detector’ (Batlogger). Een transect wordt uitgezet in voor de vier soorten geschikt landschap en wordt gereden op voor de soorten geschikte momenten in seizoen en avond. In 2013 zijn de eerste teams gestart en vanaf 2014 breiden we het aantal teams binnen dit meetnet gestaag uit. In 2015 is er ruimte voor vijf nieuwe teams. Ervaring met vleermuizen is niet noodzakelijk. Wij leveren de benodigde materialen, trainingen en begeleiding.

Wat wordt er gevraagd?

We zoeken lokale teams van minimaal vijf personen, die de beschikking hebben over een of meerdere auto’s. De Batlogger wordt tijdens het rijden op de auto gemonteerd. De periode van rijden is 15 juli tot 1 september. Tijdstip van rijden is net na zonsondergang en bij goed weer. Ieder team legt in deze periode twee keer een avond de drie transecten af. In het eerste jaar worden de transecten in april/mei eenmaal proefgereden. Per keer gaan minimaal twee personen mee (een chauffeur en een bijrijder). Niet ieder teamlid hoeft dus ieder transect route (mee)te rijden. Belangrijk is wel dat ieder teamlid uiteindelijk alle transecten kent, zodat wanneer iemand uitvalt of op vakantie is een route toch gereden kan worden. Afhankelijk van de zomervakanties wordt een deel van de transecten tijdens de vakantie gereden.
Analyse van de opgenomen geluiden gebeurt door één of meerdere personen uit het team volgens een vast protocol. Hiervoor zijn speciale software (‘Batexplorer’) en determinatie tabellen beschikbaar. Wij geven training over de software en tabellen. Voor het analyse programma is het noodzakelijk over een Windows PC te beschikken (andere besturingssystemen worden niet ondersteund). Data moet vervolgens voor 15 december worden ge-upload naar een online invoer portal. Ieder team kan op deze website de eigen resultaten in tabellen en kaarten terug zien, evenals locaties van andere routes. De data wordt gevalideerd door medewerkers van het Bureau van de Zoogdiervereniging.
Het meetnet kent dus een behoorlijke tijdsinvestering. Niet alleen het (proef) rijden van de transecten kost per avond zo’n vier uren maar ook het leren kennen van Batexplorer en het uploaden en analyseren van de gegevens is, zeker in het eerste jaar, arbeidsintensief. Doordat deelname aan het meetnet in teamverband gebeurd zijn taken onderling te verdelen.

Test opstelling met Batloggers in het autoraam (foto: Eric Jansen).

Voorwaarden om als team mee te kunnen doen:

  • Goed kunnen samenwerken en in teamverband opereren.
  • Beschikking hebben over één of meerdere auto’s.
  • Eenmaal proefrijden van de drie transecten, drie avonden in april/mei.
  • Tweemaal rijden van de drie transecten in de periode 15 juli – 1 september (in deze periode ga je als team dus zes avonden op pad).
  • Deelnemen aan de drie instructiebijeenkomsten op zaterdag 18 april, 30 mei en in september.
  • Beschikking over een Windows pc.
  • Uploaden en uitwerken van de gegevens in het daarvoor beschikbare portal voor 15 december.
  • Meerdere jaren beschikbaar.

Het Bureau van de Zoogdiervereniging zorgt voor:

  • Een Batlogger in bruikleen.
  • In het eerste jaar drie instructie bijeenkomsten:
    • In april over het rijden van transecten, het selecteren van routes en het instellen van de apparatuur.
    • In mei en september over het invoerportal en analyse van gegevens in Batexplorer.
  • Ondersteuning bij het uitzetten van de transecten.
  • Ondersteuning bij het analyseren en uploaden van gegevens.
  • Deelnemers aan het meetnet ontvangen de Nieuwsbrief Netwerk ecologische monitoring Zoogdieren en de Telganger (beiden digitaal).

Meedoen?

Vind je het leuk om een nieuwe techniek aan te leren en wil je meer van vleermuizen te weten te komen? Voor 2015 zoeken we vijf nieuwe teams. Wij geven voorrang aan teams die in een gebied wonen waar grotere aantallen rosse vleermuis en laatvlieger te verwachten zijn. Het hebben van transecten in kerngebieden van die soorten is nodig om een trendberekening mogelijk te maken. Teams uit de regio Noord Veluwe, Achterhoek, Noord Overijssel en West Brabant krijgen daarom dit jaar voorrang. Maar ook in andere regio’s zijn er mogelijkheden!

Aanmelden kan door een mail te sturen aan vrijwilligers@zoogdiervereniging. Let op: aanmelden kan alleen als team van minimaal vijf personen.