Een alternatieve aanpak van muskusratten

 

1 maart 2011

Onlangs hebben de Dierenbescherming, de Faunabescherming en Bont voor Dieren een nota aangeboden aan waterschappen en provincies. Hierin stellen zij dat de bestrijding van dit dier financieel ondoordacht en ethisch onverantwoord is.

Muskusratten (Ondatra zibethicus) worden al sinds 1946 in Nederland gedood vanwege de schade die ze (zouden) aanrichten aan oevers en waterkeringen. Alleen al in 2010 werden 120.000 muskusratten gedood. Om ze te vangen worden vaak vallen gebruikt waarin de muskusrat na een minutenlange doodsstrijd verdrinkt. Ook sterven jaarlijks duizenden andere dieren in de vallen, waaronder eenden, waterhoentjes en vissen. Deze wijze van bestrijding kost 34 miljoen euro per jaar.

Volgens de Dierenbescherming, de Faunabescherming en Bont voor Dieren staat de noodzaak van het landelijk en jaarrond doden van muskusratten om schade te voorkomen allerminst vast. In het rapport 'Op alternatieve wijze schade voorkomen' laten de organisaties dat zien: http://www.dierenbescherming.nl/fileupload/magazine_dier/2011_dier_1/2011_Muskusrattenrapport.pdf De natuurlijke sterfte onder jonge dieren ligt tussen de 55-90 procent. Het is goed mogelijk dat een groot deel van de bestrijding binnen deze marge plaats vindt. Als dat zo is, dan heeft de bestrijding weinig invloed op de populatieomvang. In situaties waar niet bestreden wordt, zoals in Zweden, blijkt ook dat het aantal dieren vanzelf daalt, na de in eerste instantie explosieve toename.



Ook staat niet vast dat er een relatie is tussen het aantal muskusratten en de hoeveelheid schade aan dijken en oevers. Schade treedt ook al op bij zeer lage aantallen. Als leegstaande holen opnieuw worden betrokken ontstaat er geen nieuwe schade. De levenswijze van dit dier, dat ’s nachts actief is, in combinatie met de grote vruchtbaarheid en individuele variatie in vangbaarheid (je hebt voorzichtige en ondernemende muskusratten), zorgt dat het voor muskusrattenbestrijders niet mogelijk is om alle dieren uit te roeien, hoe intensief vervolging ook plaatsvindt. Schade door muskusratten is daarom niet volledig te voorkomen door deze dieren te doden.

Uit onderzoek blijkt bovendien dat de primaire zeewering geen gevaar loopt. Muskusratten kunnen niet graven in deze dijken. De secundaire waterkeringen kunnen aangepast worden op een soortgelijke manier, waardoor muskusratten en andere gravers niet meer kunnen graven. Verder worden in het rapport mogelijkheden beschreven om de kwaliteit van oevers en dijken op een andere manier in de gaten te houden, bijvoorbeeld met sensoren. Na toepassing van deze middelen is doding niet meer nodig.

Zeker in de minst risicovolle gebieden kan per direct gestopt worden met het doden van dieren. Door dit in eerste instantie kleinschalig toe te passen en tegelijkertijd schade te registreren en een volledige kosten-batenanalyse te maken van de huidige methode en van de alternatieve methoden, kan per gebied een concrete onderbouwing worden verkregen voor een beleid van niet-doden, waarmee maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak kan worden gecreëerd. De organisatie van de huidige muskusrattenbestrijding kan gebruikt worden door deze om te vormen naar een schade-signaleringsstructuur.

Om hun roep kracht bij te zetten zijn de organisaties een online petitie gestart. De petitie zal binnenkort aan de waterschappen worden aangeboden. Zie http://www.dierenbescherming.nl/petitie-muskusrat

Tekst: Femmie Kraaijeveld-Smit, Marijke Drees
Foto: muskusrat, Bont voor Dieren

Publicatiedatum: 01 maart 2011