Steenmarterkalender november: levensverwachting en doodsoorzaken van steenmarters

13 november 2013

Een in het wild levende steenmarter kan maximaal 10 jaar oud worden, maar de gemiddelde leeftijd ligt slechts op een jaar of 3. Een steenmarter in gevangenschap kan tot wel 18 jaar oud worden, maar vanaf een jaar of 8 krijgt het dier ouderdomsverschijnselen, die er bij in het wild levende dieren voor zorgen dat ze meestal niet veel ouder worden.

De dieren worden wat strammer, waardoor ze lastiger levende prooien kunnen vangen. Ook het gebit raakt versleten. De aanwezigheid van bacteriën en parasieten is zelden de doodsoorzaak, maar draagt wel bij aan verminderde weerstand. Meestal lukt het een verzwakte steenmarter niet om zijn territorium goed te verdedigen tegen gezondere soortgenoten.

In Nederland zijn de natuurlijke vijanden van de steenmarter eigenlijk alleen de vos en de oehoe. In andere landen komen daar wolf, beer en grote roofvogels als arenden bij. In Nederland heeft de steenmarter eigenlijk meer te vrezen van de mens en zijn huisdieren. Volwassen steenmarters hebben niets te vrezen van een kat, maar het is niet ondenkbaar dat rondstruinende katten wel een jonge steenmarter te grazen nemen. Een niet al te kleine hond kan zowel jonge als volwassen steenmarters gemakkelijk aan. Dit lijkt vooral voor te komen in bebouwd gebied, waar een hond het voordeel heeft van verlichting. Toch laat een steenmarter zich niet snel verjagen door de aanwezigheid van honden.

De belangrijkste doodsoorzaak voor steenmarters in Nederland is toch het verkeer. Zeker in het najaar, als jonge dieren op zoek moeten naar een eigen territorium, is de sterfte door het verkeer onder jonge dieren hoog. Met name jonge mannetjes worden het slachtoffer, omdat zij grotere afstanden af moeten leggen om een goed territorium te vinden. Zodra dieren deze kritieke periode doorstaan hebben en gesetteld zijn in hun nieuwe territorium zijn ze veel beter op hun hoede voor auto’s. Uitzondering hierop vormt de periode voor de paartijd. Als de mannetjes een groot territorium te verdedigen hebben verliezen ze hun voorzichtigheid wel eens uit het oog. Vrouwtjes zijn veel minder vaak slachtoffer in het verkeer. Met name als ze drachtig zijn lijken ze nog alerter te zijn dan anders.

Vroeger werden steenmarters door mensen vooral bejaagd om hun vacht. Tegenwoordig komt dat gelukkig niet meer voor. Steenmarters die ervan verdacht worden overlast te veroorzaken worden echter nog wel vaak gedood. Steenmarters zijn beschermd en ze doden is dus illegaal. Er zijn gelukkig genoeg andere manieren om overlast te beperken. Zie voor meer informatie: www.steenmarterinfo.nl of http://www.zoogdiervereniging.nl/steenmarter.

 

Tekst: Bernadette van Noort
Foto: Maaike Plomp

De Zoogdiervereniging heeft 2013 uitgeroepen tot het Jaar van de steenmarter. Kijk voor meer informatie op www.jaarvandesteenmarter.nl.