NEM Meetnet Zoldertellingen Vleermuizen

Vleermuizen zijn zoogdieren die lastig te volgen zijn. Ze zijn ‘s nachts actief en daardoor slecht te zien. Met behulp van speciale apparatuur (de zogenaamde batdetector) kan men roepende vleermuizen horen. Een deel van de in Nederland voorkomende soorten is daarmee goed te herkennen. Een aantal soorten wordt echter gevolgd door tellingen van dieren in hun zomerverblijven. Dit zijn zolders van grotere gebouwen zoals kerken, kloosters, kastelen en landhuizen.


Zoldertellingen op een kerkzolder (© Bernadette van Noort) 

Met name de warmteminnende vleermuizen zijn vaak op zolders aan te treffen. Met deze methode zijn de aantallen van de grijze grootoorvleermuis en de ingekorven vleermuis te volgen. In principe zijn ook andere soorten, zoals de vale vleermuis met zoldertellingen te volgen. Maar helaas wordt deze soort al enkele decennia niet meer in Nederland op zolders aangetroffen, op een enkele sporadische ‘toevalstreffer’ na.

Andere soorten die op zolders zijn aan te treffen (zoals laatvlieger, gewone grootoorvleermuis, baardvleermuizen, dwergvleermuizen), gebruiken ook andere verblijfplaatsen in de zomer, waardoor er voor deze soorten met alleen zoldertellingen geen goede trends te bepalen zijn. Wel leveren de zoldertellingen voor die soorten belangrijke verspreidinggegevens op.

Om analyse van de gegevens mogelijk te maken worden niet alleen gegevens over de vleermuizen maar ook gegevens over de verblijven zelf verzameld.

Wie voeren de tellingen uit?

Het meetnet zoldertellingen wordt gecoördineerd door de Zoogdiervereniging. De tellingen worden verricht door ervaren vrijwilligers van de Zoogdiervereniging, soms verenigt in provinciale zoogdierorganisaties zoals Vleermuiswerkgroep Gelderland, Vleermuiswerkgroep Utrecht, Zoogdierenwerkgroep Zuid-Holland, NOZOS, Vleermuiswerkgroep Noord-Brabant, Vleermuisstichting Noord-Brabant, Vleermuiswerkgroep Drenthe, Zoogdierwerkgroep Overijssel, Zoogdierwerkgroep Zeeland, Vleermuiswerkgroep Groningen, Fryske Feriening foar Fjildbiology, Natuurhistorisch Genootschap Limburg.

Veel tellingen worden uitgevoerd in een groepje. Per teleenheid (zolder) wordt er dan een telleider aangewezen. Deze persoon is verantwoordelijk voor het uitvoeren van de telling en alles wat daarbij komt kijken.

In iedere provincie is een provinciale coördinator werkzaam die de tellingen in zijn of haar provincie coördineert en zorgt dat alle gegevens bij de Zoogdiervereniging terechtkomen. Deze provinciale coördinator kan het een en ander uitleggen over de werkwijze en zo nodig met raad en daad terzijde staan. De namen en adressen zijn op te vragen bij de Zoogdiervereniging.